Piątek 2. Tygodnia Wielkiego Postu

Pan przywołał głód na ziemię
i odebrał cały zapas chleba.
Wysłał przed nimi męża:
Józefa, którego sprzedano w niewolę.

    Kajdanami ścisnęli mu nogi,
    jego kark zakuto w żelazo,
    aż się spełniła jego przepowiednia
    i poświadczyło ją słowo Pańskie.

Król posłał, aby go uwolnić,
wyzwolił go władca ludów.
Ustanowił go panem nad swoim domem,
władcą całej posiadłości swojej.

                                        (Psalm 105)

    Towarzyszy nam w liturgii mały fragment psalmu 105, który opowiada przede wszystkim o wierności Boga wobec swojego ludu - wierności, która objawiała się i objawia w działaniu Boga wobec Izraela. Psalm poświęcony Bogu, który ocalił swój lud przed zagładą. 

    Pierwsze piętnaście wersetów możemy odnaleźć w 1 Księdze Kronik, kiedy śpiewano je przy okazji przenoszenia Arki Przymierza, a autorstwo przypisane jest Dawidowi. My jednak zaczynamy w liturgii od wersetu 16, a fragment psalmu koresponduje z czytaniem z Księgi Rodzaju, której słuchamy... I chociaż dzisiaj słyszymy w słowach psalmu historię Józefa, to jednym z najciekawszych aspektów tego hymnu ku czci Boga jest to, że nie opowiada on o jednym życiu, ale o świadectwie tysięcy Izraelitów, którzy doświadczyli wierności Boga, wierności tak wielkiej, że po ludzku nie da się jej wyjaśnić. 

    Pan przywołał głód na ziemię... doświadczenie obecności Boga, Jego wierności i błogosławieństwa, nie oznacza braku cierpienia. Wielki głód, który nawiedził ziemie Kanaan i cały region  nie był przypadkiem. Bóg realizuje swoje plany...

    Dawid rozumiał, że niesprawiedliwość i nieszczęście, które stały się udziałem Józefa, zostały ujęte w Bożych planach - Józef miał w ten sposób trafić do Egiptu: wysłał przed nimi męża... a wszystko po to, by ocalić lud patriarchów. 

    Kajdanami ścisnęli mu nogi, jego kark zakuto w żelazo... To obraz rzeczywistego cierpienia Józefa, wtrącenia do więzienia pod wpływem fałszywych oskarżeń. Doświadczenie więzienia sprawia, że żelazo kajdan nie tylko więzi ciało, ale hartuje się dusza Józefa, która stała się jak żelazo - życie upływało mu z tym żelazem. Mimo niesprawiedliwości Józef nie dał się opanować złu i grzechowi. To był też czas próby. 

    Kiedy poznajemy Józefa w Księdze Rodzaju, jest on jednym z najmłodszych  synów Jakuba, delikatnym i wrażliwym chłopcem, marzącym o rządzeniu, ale dalekim od jakiejkolwiek władzy, a nawet znienawidzonym przez braci. Z więzienia wychodzi już inny człowiek - Józef dobrze przygotowany do zarządzania w czasie kryzysu i głodu. Żelazne kajdany przygotowały go do przyjęcia złotych oznak władzy, doświadczone kajdanami stopy zostały przygotowane do pokonania stopni władzy. 

    Józef doświadczył upokorzenia, ale w czasie wyznaczonym przez Pana został wywyższony. Otrzymał władzę nad całym majątkiem Egiptu, władzę nad wielkimi owego świata - ustanowił go panem nad swoim domem, władcą całej posiadłości swojej. 

    Ciekawym doświadczeniem może być odczytanie psalmu 105 wraz  z psalmem 106. Ten pierwszy opowiada o wierności Boga wobec ludu, psalm 106 jest natomiast smutną relacją buntu, niewierności i porażek Bożego ludu. Dwie strony tej samej relacji wierność i wielkość Boga oraz niewierność i małość człowieka...

Czwartek 2. Tygodnia Wielkiego Postu

    Przeklęty mąż, który pokłada nadzieję w człowieku i który w ciele upatruje swą siłę, a od Pana odwraca swe serce (Jr 17,5).

    Umarł żebrak i aniołowie zanieśli go na łono Abrahama. Umarł także bogacz i został pogrzebany (Łk 16,22).

    Łatwo o zero-jedynkowe spojrzenie: bogactwo jest złe, bieda jest ok. Łazarz jednak idzie do nieba nie dlatego, że był biedny, lecz dlatego, że pokładał ufność w Bogu; bogacz nie został potępiony za bogactwo, ale dlatego, że był samolubny, ślepy i niezdolny do współczucia. 

    Klucz do zrozumienia znajduje się w słowach Jeremiasza: przeklęty mąż, który pokłada nadzieję w człowieku i który w ciele upatruje swą siłę, a od Pana odwraca swe serce. Kto pokłada ufność w tym, co przemija, co nie jest trwałą wartością, sam skazuje się na ostateczną porażkę. Dobra materialne, które są nam dane, nie są naszą własnością, są jedynie narzędziami, które mamy wykorzystać dla pomnażania dobra i budowania bardziej sprawiedliwego świata.

Środa 2. Tygodnia Wielkiego Postu, Święto św. Kazimierza, królewicza

O Panie, kto może zamieszkać przy Twoim namiocie?
Komu wolno postawić swój dom na Twej świętej górze?
Ten, kto postępuje nienagannie i spełnia czyny sprawiedliwe,
kto mówi prawdę według serca swojego.

    Kto nie knuje podstępu swoim językiem,
    kto zła nie czyni bliźniemu swojemu
    i nie rzuca obelg na swoich sąsiadów,
    przy kim za nic jest uważany ten, kto ulega zepsuciu,
    a żyjącemu w bojaźni Pana okazuje szacunek.

I ten, kto nie unieważnia swej przysięgi złożonej
bliźniemu swojemu
kto pieniędzy swoich nie pożycza na procent,
kto nie bierze podarunków, by szkodzić niewinnym.
Kto tak postępuje, nigdy się nie zachwieje.

                         (Psalm 15 - wg Biblii Pierwszego Kościoła)

    Psalm Dawida towarzyszy nam w święto św. Kazimierza. Jeden z najbardziej znanych psalmów. Dawid zadaje Bogu pytanie o możliwość zamieszkania przy Namiocie, który skrywa Arkę Przymierza, wiedząc bardzo dobrze, że dla niego osobiście nie jest to możliwe - nie jest kapłanem. To słowo zamieszkać można jednak rozumieć również jako chwilowy pobyt, odwiedziny, kiedy gość korzysta z gościnności gospodarza w namiocie. Ten, kto korzystał z gościny Pana, był bezpieczny - tak nakazywało prawo gościnności na Wschodzie. 

    Możemy w tym pytaniu Dawida usłyszeć inne: Kto jest zdolny do życia u boku Boga? Jaki musi być człowiek, aby zostać przyjęty do Jego domu?

    Istnieją warunki przyjęcia, a te ustala sam Bóg, gospodarz namiotu. Psalmista określa cechy człowieka, dla którego dom Boży jest otwarty, zarówno od strony pozytywnej, jak i negatywnej, grupując je po trzy:

* pozytywne trzy cechy:

    - życie w uczciwości, nienaganne;
    - sprawiedliwość w działaniu;
    - szczerość i wiarygodność w mowie;

* trzy negatywne cechy:

    - nie rani innych swoim językiem;
    - nie krzywdzi bliźnich;
    - nie oczernia bliźnich;

* trzy kolejne pozytywne cechy:

    - odrzuca niegodziwych;
    - szanuje postępujących uczciwie wobec Boga;
    - jest odpowiedzialny i dotrzymuje słowa;

* i ostatnie trzy negatywne cechy:

    - nie jest niestały;
    - nie jest chciwy i łasy na podarki;
    - nie da się przekupić.

    Obraz ludzi wstępujących na górę Syjon pojawia się w Księdze Objawienia, już w ujęciu eschatologicznym. Na górę wstępują ci, którzy znaleźli łaskę u Boga i zostali odkupieni... może król Dawid już widział czas przyszły, czas zbawienia i tych, którzy będą mogli się cieszyć zamieszkaniem w przybytku Najwyższego, nie tylko na chwilę, ale na zawsze...